ΣΜΕΡΝΑ – MURAENA HELENA

H «Μύραινα η Ελένη», όπως ονομάζεται επιστημονικά η γνωστή μας Σμέρνα, είναι ίσως το μοναδικό ψάρι που σε κοιτάζει στα μάτια και σε προειδοποιεί ανοίγοντας απειλητικά το στόμα της για να μην πλησιάσεις. Σου θέτει αυτόματα τα δικά της όρια. Αυτή η απειλητική της διάθεση, κάνει όσους την πλησιάζουν να την φοβούνται. Ποια είναι όμως στ’ αλήθεια η σμέρνα; Είναι πραγματικά το επιθετικό ψάρι που όλοι νομίζουν ή είναι άλλο ένα παρεξηγημένο πλάσμα της φύσης;

Πώς μοιάζει: Κινείται σαν φίδι και μοιάζει με χέλι. Το κεφάλι της, σε σχέση με το υπόλοιπο της σώμα είναι πολύ μικρό, έτσι όταν την δεις σε μια τρύπα, δεν μπορείς ποτέ να ξέρεις το πραγματικό της μέγεθος. Το στόμα της όμως είναι δυσανάλογα τεράστιο σε σχέση με το κεφάλι. Σε μήκος μπορεί να φτάσει το 1.5 μέτρο. Το χρώμα της μπορεί να είναι γκρι σκούρο ή καφέ με χαρακτηριστικές κίτρινες κηλίδες σε όλο της το σώμα. Τα δόντια της είναι αρκετά μακριά και ιδιαίτερα μυτερά ενώ εντύπωση προκαλεί οι ασυνήθιστα ανεπτυγμένες σιαγόνες τις που είναι 4! Πρώτα δαγκώνει με τις πρώτες για να ακινητοποιήσει τη λεία της και αυτόματα ενεργοποιούνται οι δεύτερες που βρίσκονται πολύ πίσω, κινούνται προς τα μπροστά, «αρπάζουν» την τροφή και την μεταφέρουν απευθείας μέσα στο σώμα της σμέρνας. Έτσι μπορεί να τρώει ψάρια και μαλάκια πολύ μεγαλύτερα από εκείνην. Έχει μικροσκοπικά λέπια τα οποία δεν διακρίνονται λόγω της βλέννας που εκκρίνει το σώμα της. Βασίζεται κυρίως στην όσφρηση της για να εντοπίσει τη λεία της, αφού η όρασή της δεν είναι πολύ καλή.

Τί τρώει: Είναι σαρκοφάγο ψάρι. Κυνηγά και τρώει κυρίως ψάρια και μαλάκια (χταπόδια, σουπιές, καλαμάρια κλπ), όμως δεν θα πει όχι σε ήδη νεκρά ψάρια που θα τύχει να βρεθούν στο δρόμο της. 

Πού ζει: Θα την συναντήσουμε μόνο στη Μεσόγειο και στον ανατολικό Ατλαντικό Ωκεανό. Κυκλοφορεί σε βραχώδης βυθούς  και προτιμά να κρύβεται μέσα σε κοιλότητες βράχων και να περιμένει την λεία της να πλησιάσει. Την νύχτα όμως γίνεται πιο δραστήρια. Θα τη συναντήσεις σε βάθος από 5 μέχρι 80 μέτρα. Είναι γενικά μοναχικό ψάρι και δεν θα το δεις συχνά να κάνει παρέα με κάποια άλλη σμέρνα. 

Πώς αναπαράγεται: Η αναπαραγωγική της δραστηριότητα δεν είναι αρκετά γνωστή. Πιστεύεται ότι είναι ερμαφρόδιτο ψάρι και ζευγαρώνει σε ζεστά νερά. Γεννά περίπου 60.000 αυγά στη θάλασσα τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο. 

Γιατί θεωρείται επικίνδυνη: Δαγκώνει! Και το δάγκωμά της είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο κυρίως λόγω της τοξικής βλέννας που εκκρίνει το δέρμα της και μπορεί να μολύνει την πληγή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η σμέρνα δεν μπορεί να καταναλωθεί από τον άνθρωπο. Η μεγαλύτερη δοκιμασία όμως, είναι ο τραυματισμός και ο πόνος που προκαλείται από το δάγκωμα της πίσω σιαγώνας της. Εξοικειωμένοι με τις σμέρνες λένε ότι όσο πιο νεαρή είναι μια σμέρνα, τόσο πιο απειλητική είναι. Κάτι σαν έφηβος που δεν μπορεί να διαχειριστεί τις προκλήσεις. Φυσικά όταν την συναντήσεις, δεν μπορείς να ξέρεις την ηλικία της και κυρίως την διάθεσή της. 

Η σμέρνα είναι ένα υπέροχο ψάρι και πολύ διαφορετικό απο όλα τα υπόλοιπα. Έτσι, καλό είναι να την θαυμάζουμε, αλλά σε καμία περίπτωση να μην την προκαλέσουμε. Στο κάτω –κάτω, εμείς εισβάλαμε στην περιοχή της, που από την φύση της νιώθει πως πρέπει να την προστατεύσει. Όχι το αντίθετο.